Din Hizmetine Gönül Vermiş İmamlar

   Bu yıl camiler ve din görevliler haftasının teması “Camiler ve Din Hizmetine Adanmış ömürler” olarak belirlenmiş. Bu bağlamda din görevlilerinin motivasyonuna ağırlık verilmesi hususunda Diyanet İşleri Başkanlığı 81 il'e talimat gönderdi. Seçilen konu çok isabetli ve önem arz eden bir durum. 1-7 Ekim tarihleri arasında din görevlisi meslektaşlarımızın problemleri ele alınacak, çözümler aranacak dine adanan ömürler yad edilecek. Yani konferansların, etkinliklerin konusu cami ve din görevlileri olacak. Bizde bu bağlamda sahadan biri olarak imamlık görevinin önemi ve zorluklarıyla ilgili bir şeyler yazmanın isabetli ve faydalı olacağını düşündük.

   Evet, imam her şeyden önce din gönüllüsüdür. Çünkü gönüllü olmak ancak bu görevin ifasını kolaylaştırabilir. Din gönül işi olduğundan dinle ilgili her hizmette gönülden yapılırsa sonuç elde edilebilir. İmamların mesai mefhumu olmadığı gibi sadece camiyle ve namazla sınırlandırılacak görevleri de yoktur. Tarihe baktığımızda en çok fedakarlığı imamlar yapmışlardır; İstiklal mahkemelerinde toplumun selameti, İslam’ın muhafazası için canlarıyla bedel ödeyen, idam sehpalarında sallandırılan, nice sıkıntılara rağmen dini anlatmaya devam eden imamlar olmuşlardır. 28 Şubat döneminde en çok kıyıma uğrayan imamlar, 15 Temmuz hain darbe girişiminde de ezan, bayrak ve vatan için salalarıyla ülkenin üzerinde çöreklenen karabulutların dağılmasında belirleyici olmuşlar, camiye ve meydanlara nöbet için koşmaktan çekinmemişlerdir.
   Din gönüllüsü olmayı kabul ettiyseniz her hususta fedakarlığı kabul etmişsiniz demektir. Emekli olduktan sonra dahi hala göreviniz devam edecektir; resmi görevlinin  olmadığı yerde namaz kıldıracak, kuran okunacak, bütün beklentilere cevap vereceksiniz. Bu yola çıktıysanız 7 gün 24 saat, her an ve her yerde göreve hazır olmalısınız. Gecenin bir yarısında kapınız çalınır bir dert arz edilirse itiraz etmeyeceksiniz. "Şimdi bunun zamanı mı?" diyemeyeceksiniz. Zamansız sanılan nice işler imamın asli işi ve görevi kabul edilmiştir. Öyle ya! Ölümün, hastalığın, bir felaketin, ulusal tehlike arz eden bir durumun zamanı olmaz, işte siz o anda orada hazır bulunmalısınız.

   Doğumlarda çocuğun kulağına ilk ezanı okuyan, evlilikle hayatları birleştiren, ölüm anında, taziyede kederde, üzüntü de olmazsa olmazdır imamlar. Çocuğuyla, genciyle, yaşlısıyla ayrı ayrı empati yapmak mecburiyetinde kalan, herkesin manevi hatta maddi ihtiyaçlarıyla ilgilenmek mecburiyetinde olan imamların yüklerinin ağırlığını görmemek mümkün değil. Köyde muhtar, köyün her şeyiyle ilgilenen; hastalara yol gösteren doktor, toplumun görüşlerini ciddiye aldığı kanaat önderi, anlaşmazlıklarda ara bulucu, küs ve dargın olanları barıştırıcı; koruyucu, kollayıcı yeri geldiğinde vefakâr bir baba, bir amca, hayırlı bir evlat, yolda kalmışın arkadaşı, darda kalmışın yoldaşı, üzüntülere ortak olan, sevinçleri paylaşan yani insanın olduğu her yerde birinci derecede ihtiyaç duyulan insandır din gönüllüsü imamlar. Aç olan, yeri yurdu olmayanların da ilk başvurduğu, asla geri çevrilmeyeceğini bildiği yer camiler ve o camilerin görevlileri imamlardır. Çünkü kapıya geleni boş çevirmemek imamın vaazlarının konusudur, birlik ve beraberliğin tesisi asıl işleridir. Mutlaka çare üretecek herkese yol gösterecektir o. İnsanlar imamlara hiç kimseye açmadığı sırlarını açar, onlardan medet umarlar. Bu yönüyle imam verilen sırların emanetçisidir aynı zamanda.

   Cemaatin içerisinde her düşüncede ve görüşteki insanların olması muhakkaktır. farklılıkların ayrışma sebebine dönüşmemesi, fitne ve ayrılıkların körüklenmemesi için ortak değerlerde buluşturmada imamın rolü büyüktür. Ancak bu bir gönül işi olduğundan sabır ve metanetle başarılı olmak mecburiyetindedir.
    Din gönüllüleri imamlar sadece devlet memuru gibi hareket etmeleri mümkün değildir. Çünkü konumları buna müsait değildir. Örnek olarak “resmî belge olmadan imam nikahı kıymak suçtur” derseniz bunun gibi birçok talebi kanuna dayandırarak geri çevirseniz karşınızdaki insanı kolayca ikna etmezsiniz. Çünkü siz kanun adamı olmanın yanında dini gönüllere nakşetmekle görevlisiniz. "Ben bugün izinliyim, şu talebinizi gerçekleştirmem" deme lüksünüz de yoktur. Ne kanunen ne de dinen böyle bir gerekçeniz olamaz. Ayrıca toplumun beklentileri, yanlış inanış ve algıları hurafelere varan dinden saydıkları inançları söz konusudur. İmam idare edebilen, yönetici ruhuna sahip olan bir kabiliyette olmalı ki, bütün bu olumsuzlukları yüklenebilsin. Aksi taktirde herkesi memnun edebilme anlayışıyla bir gün farklı bir yapıda başka gün daha farklı bir davranışla işi sürdürmek otoritenin, inisiyatifin başkalarının eline geçmesine sebep olur ki bu sefer siz yönlendiren değil yönlenen, etkileyen değil etkilenen durumuna düşersiniz
.
   Dinin imama yüklediği; görevinin ana kaynağını teşkil eden sorumlulukları vardır. Din devlet ve toplum... Bu üç önemli muhatap arasında dengeyi yakalamak bir beceri ve maharet işidir. Bu nedenle imam donanımlı ve dayanıklı olmalı. Bilgili olmanın yanında bilgisiyle amel eden; ihlası ve samimiyeti ve güvenirliğiyle örnek teşkil etmeli. Sabır ve metaneti elden bıraktığınızda sıradan bir memur gibi davranırsınız ve cemaatin beklentilerine ve ihtiyaçlarına cevap veremediğinizde yine huzursuz olursunuz. Kuran ve sünnetin kriterleri, olmasa olmazları sizin hayatınızda taklitten uzak, ihlas ve samimiyetle yerine getirilen ve gönüllülük esasıyla hayata ve ilişkilere uygulanan bir  vaziyette olmalı. Sadece devleti memnun etmeye endeksli bir hizmet anlayışı  suni davranış olur ki bu da verimliliği engelleyen bir durumdur. Din gönüllüsü her şey den önce rıza-i ilahiyi gözetmeli. Yaptığı işleri ve eylemleri kuran ve sünnet referansına dayandırmalı.

   Buraya kadar anlattıklarımızdan sonra imam her şeyi halletmiş olmuyor ebette ki. Çünkü bütün insanların bakışları her an ve her zaman üzerlerinde olmaya devam etmektedir. Beklentilerin çok olmasından olacak ki imamların her davranışı göze batar. Görevdeki bir küçük aksaklık hemen şikâyete konu olur. Derdinizi anlatmakta zorlandığınız zamanlar söz konusudur. Hastalığınızı mazeretlerinizi dinletemediğiniz anlarda azminiz, hizmet aşkınız zayıflar. "Zaten her zaman imam izinlidir" anlayışı imamı en zor duruma sokan bir durumdur. İmamda insan. Bazen, beşer olması nedeniyle hata işleyebilir bunu normal algılamak bir tarafa, hemen imamı defterinden silen, cephe alan nice insanlar olur. Halbuki imam, başkalarıyla empati yapmak mecburiyetinde olduğu gibi, ilişkilerde, cemaatinde aynı anlayışa hâkim olması gerekir. Din gönüllüsü imamların  küçük bir menfaat çatışmasında cemaatin ellerinde hazır silah gibi beklettikleri şikayetle tehdit edilmeleri ya da  çok önemli olmayan meselelerle  aylarca soruşturmalarla yıpratılmaları  motivelerini zedelemekte, hizmet heyecanlarını yok etmektedir. Bu gibi durumlarda amirin görevlisinin yanında bulunması, ucuz kaygılarla, hesaplarla görevlisini tabiri caizse, kurda kuşa teslim etmemesi gerekir.

   Diyanet teşkilatı 150.000 personeli olan köklü, her yerde görevlisi bulunan bir kurum. Dolayısıyla her kurumda olduğu gibi diyanette de  hatalı insanlar çıkabilir, görev suistimale uğrayabilir. Biz bunları istisna olarak görmek mecburiyetindeyiz. Onların işlediği suçları elbette ki savunacak durumda değiliz. Lakin asıl mesele birkaç görevlinin yaptığı hata nedeniyle bütün teşkilatı töhmet altında bırakmak, canla başla nice başarı ve hizmetlerle ömrünü geçiren insanları da suçlu ilan etmek.

   Duymuşsunuzdur!  Bir yerde bir imamın keçisi çalınıyor İslam düşmanı bir yayın organı "imam keçi çaldı" diye haber yapmaktan çekinmiyor. Erzincan'da psikolojik problemleri olan bir müftülük çalışanın silahla ateş etmesi sonucu katledilen imamların ölüleri üzerinden menfaat devşiren bazı haber kanalları bu dehşet hadisesini çarpıtarak Diyanet'e ve bütün imamlara hakaret etmeyi ve iftira atmayı fırsat olarak değerlendiriyor. Bunun gibi sayamayacağımız nice düşmanlıklar ve iftiralar söz konusu... Daha yeni bir haber: Bir ilde bir Cami dernek başkanı imamı darp ediyor. Hangi haklı gerekçesi olur görev başındaki imama bu pervasızlığı yapmak. Cami dernek başkanlarının kendilerini amir gibi görüp imamlara istediklerini yaptırma ihtirasları imamların elini kolunu bağlayan başka bir eksiklik ve mutlaka çözüme kavuşturulması gereken bir problem. Ebetteki her derneği bu sözlerimizde kastetmiyoruz. Yanlış anlaşılmasın. Böyle problemli yerlerde Senelerce durumunuzu ve camideki konumumuzu anlatmak zorunda kalıyorsunuz. Sonunda Anlaşıldığınız da meçhul.

    Bir kısım imamların lojmanlarının olmaması veya çeşitli sebeplerle oturtulmaması başka bir problem. 24 saatte görevde olan imamları başka memurlarla kıyaslama hatasına düşülüyor bazen. Lojmanların temininde ve kullanılmasında bazı derneklerin engellemeleriyle karşılaşıyor. Ve imamlar görev yerleri uzaksa mağduriyetin en ağırını yaşıyorlar. 

   10 -15 sene öncesinde imamların maddi durumları ve sosyal hakları pek iyi değildi, başka bir işle meşgul olmaları da suç kabul edilirdi. Bu bir baskı aracı olarak kullanılırdı. Din hizmeti hususunda birçok engellemeler söz konusuydu. Hamdolsun şimdi bunları aşmış durumdayız, birçok imkân ve fırsat elimizde, özlük haklarımız daha iyi, lakin bu her işin halledildiği anlamına da gelmez. Bu birazda toplumun din görevlisine bakışı ve din görevlilerin sorumluluklarını bilmeleriyle alakalı.
Çünkü toplumda oluşan kötü imam algısı hala devam etmekte. Eski Türk filmlerini bilirsiniz! O filmlerde imam pejmürde kıyafetiyle muska yazan, cinle uğraşan, tecavüzcü, para ve şehvet düşkünü diye lanse ediliyordu. Bunu cami cemaati de izliyor” benim arkasında namaz kılığım Bir insanı bu kadar kötü tanıtamazsınız diye tepkisini göstermiyordu. Hala "imamın anında ye yazılıdır" anlayışı mevcut. "Maaş verilmese hiçbir imam namaza gelmez" inancı içler acısı.
Şimdi bu ve bunun gibi problemlerin üzerine ısrarla gidilmediği müddetçe sadece yüzeysel uyarı ve talimatlarla imamların motive olmalarını beklemek yeterli olmaz. Her şeyden önce başta imamlar  ve diyanet yetkilileri  olarak daha fazla gayret ve çabalarla  fedakâr ve vefakâr bütün din gönüllüsü  kardeşlerimizin itibarları yeniden hak edilen yere getirilmeli.

Selam ve dua ile….

http://www.abdullatifacar.com/

YORUM EKLE